Niet vieren, maar volgen

Zowel de voorstanders als de tegenstanders van de Mawlid zijn het erover eens dat deze viering niet plaatsvond in de tijd van de Profeet (vrede zij met hem), zijn metgezellen en de eerste drie gezegende generaties. De werkwijze van deze generaties geldt, zoals bekend, als maatstaf voor wat na hen komt, omdat zij door Allah en Zijn Boodschapper (vrede zij met hem) zijn geprezen. Wanneer er over een bepaalde kwestie een zogenaamd meningsverschil ontstaat en iemand moet kiezen tussen de weg van deze eerste generaties en de weg van degenen die na hen kwamen, dan verdient de weg van de eerste generaties niet slechts de voorkeur, maar is het noodzakelijk om deze te volgen.

Sommigen proberen de Mawlid te rechtvaardigen door te zeggen dat deze viering mensen zou herinneren aan de positie en de betekenis van de Profeet (vrede zij met hem). De werkelijkheid laat echter vaak iets anders zien. Juist het invoeren van dergelijke innovaties kan een excuus worden voor mensen die gedurende het jaar, of grote delen daarvan, nauwelijks bezig zijn met het naleven van de Soennah van de Profeet (vrede zij met hem) en daar soms zelfs tegenin handelen.

Door één jaarlijkse bijeenkomst te organiseren, krijgen sommigen het gevoel dat zij daarmee hun liefde voor de Profeet (vrede zij met hem) hebben bewezen. Het wordt dan een manier om de afstand tot zijn Soennah gedurende het jaar als het ware van zich af te wassen, zodat men zichzelf gerust kan stellen en tegen anderen kan zeggen: “Kijk naar mij, ik vier de geboorte van de Profeet (vrede zij met hem).”

Maar ware liefde voor de Profeet (vrede zij met hem) wordt niet bewezen door één moment of één bijeenkomst per jaar, maar door een leven lang zijn leiding te volgen. Een eenvoudige vraag die hier gesteld moet worden, is daarom: wie staat dichter bij de werkwijze van de Profeet (vrede zij met hem)? Degene die deze innovatie niet viert en zich houdt aan zijn leiding, of degene die deze wel viert en daarmee afwijkt van zijn werkwijze? Kan degene die zich vasthoudt aan de weg van de Profeet (vrede zij met hem) werkelijk worden gelijkgesteld aan degene die daarvan is afgeweken?

De Profeet (vrede zij met hem) vierde zijn eigen geboorte niet en nodigde zijn volgelingen daar ook niet toe uit. Daarmee heeft hij ons geleerd dat hij niet is gezonden om zijn persoon centraal te stellen, maar om de boodschap centraal te stellen waarmee Allah hem heeft gezonden. Hij (vrede zij met hem) heeft ons niet opgedragen om zijn verjaardag te vieren, maar om hem te volgen. Hij wilde niet dat wij zijn Soennah beperken tot één jaarlijkse herinnering, maar dat wij deze iedere dag van ons leven naleven.

En zeg niet dat deze zaken elkaar niet uitsluiten, want dat is niet juist. Het verschil is duidelijk: het ene behoort tot de leiding van de Profeet (vrede zij met hem), omdat hij het heeft gedaan, onderwezen en zijn metgezellen daarop heeft achtergelaten. Het andere behoort daar niet toe, omdat hij het niet heeft gedaan en zijn volgelingen daar niet toe heeft aangespoord.

Wat van de Profeet (vrede zij met hem) komt, nemen wij over. Wat niet van hem komt, laten wij achterwege. Want ware liefde voor hem betekent niet dat wij iets toevoegen aan zijn weg, maar dat wij ons volledig houden aan de weg die hij ons heeft gewezen.