Home / Transcriptierichtlijn

Transcriptie

Eén vaste schrijfwijze voor Arabische woorden in het Nederlands, voor huiswerk, lesmateriaal en publicaties.

Richtlijn

Zo schrijven wij Arabisch in het Nederlands

Arabische woorden kun je op veel manieren in het Nederlands schrijven. Sunnah of soennah, hadith of hadieth, sheikh of shaykh. Zonder afspraken levert dat een rommelig beeld op in lesmateriaal, huiswerk, presentaties en publicaties.

OCINL houdt daarom één vaste schrijfwijze aan, in lijn met de schrijfwijze van Al-Yaqeen en Stichting as-Soennah. Op deze pagina staat het volledige systeem: de letters, de klinkers, het lidwoord, de namen en een woordenlijst met veelgebruikte termen. Gebruik deze richtlijn bij het inleveren van huiswerk, het schrijven van teksten en het maken van publicaties.

Doelgroep

Voor wie is deze richtlijn

Studenten van OCINL, bij het inleveren van huiswerk, verslagen en presentaties
Docenten en lesmateriaalmakers
Vertalers en redacteuren
Moskeeën, stichtingen en organisaties die dezelfde schrijfwijze willen aanhouden
Basis

De uitgangspunten

  1. 1Leesbaarheid gaat voor exactheid. Deze richtlijn is geen wetenschappelijke transliteratie. Een Nederlandse lezer moet het woord kunnen uitspreken zonder de Arabische spelling te kennen.
  2. 2Klanken worden geschreven zoals ze in het Nederlands klinken: oe, ie, aa, sh, dj, kh, gh.
  3. 3Sommige Arabische letters vallen samen. Zo worden ح en ه allebei h, ص en س allebei s, ط en ت allebei t, ض en د allebei d, en ذ en ظ allebei dh. Dat is bewust: het houdt de tekst leesbaar.
  4. 4Alleen de ع en de hamza krijgen een eigen teken, omdat die het woordbeeld anders onherkenbaar maken.
  5. 5Wees consistent binnen één document. Wissel niet tussen Qoer'aan en Koran in dezelfde tekst.
  6. 6Woorden die in het Nederlands zijn ingeburgerd, schrijf je gewoon Nederlands (islam, moslim, imam, moskee, koran, ramadan). Gebruik de getranslitereerde vorm wanneer je het woord als vakterm gebruikt: al-Islaam, Qoer'aan, Ramadaan. De volledige lijst staat bij Ingeburgerde woorden.
Lettertabel

Medeklinkers

Arabische letter Naam Schrijfwijze Voorbeeld
ء hamzah ' mas'alah, Qoer'aan
ا alif aa Imaam, Islaam
ب baa' b Barakah
ت taa' t Tafsier
ث thaa' th Thawaab
ج djiem dj Fadjr, Masdjid
ح haa' h Hadieth, Rahmah
خ khaa' kh Akhlaaq, Khoetbah
د daal d Dien
ذ dhaal dh Dhikr
ر raa' r Rabb
ز zaay z Zakaah
س sien s Salaam
ش shien sh Shahaadah, Shaʿbaan
ص saad s Salaah, Sabr
ض daad d Ramadaan, Woedoe'
ط taa' t Tahaarah, Taalib
ظ dhaa' dh Dhoehr, Hifdh
ع ʿayn ʿ ʿAqiedah, ʿIlm
غ ghayn gh Maghrib, Ghoesl
ف faa' f Fiqh
ق qaaf q Qoer'aan, Fiqh
ك kaaf k Kitaab
ل laam l Lisaan
م miem m Masdjid
ن noen n Nabie
ه haa' h Hidjrah
و waaw w als medeklinker, oe als lange klinker Waadjib, Noer
ي yaa' y als medeklinker, ie als lange klinker Yawm, Hadieth

De ʿ voor de ʿayn is het teken ʿ (Unicode U+02BF). De hamza schrijf je met een gewone apostrof ('). Kun je de ʿ niet typen, gebruik dan tijdelijk een apostrof voor allebei en corrigeer het bij de eindredactie.

Lettertabel

Klinkers en verlenging

Arabisch Schrijfwijze Voorbeeld
fathah َ a Salaam, Rabb
kasrah ِ i Islaam, Bismillaah
dammah ُ oe Soennah, Moeslim
alif ا aa Imaam, Kitaab
waaw و lang oe Noer, Roekoeʿ
yaa' ي lang ie Hadieth, ʿAqiedah
alif maqsoerah ى aa Taqwaa, Fatwaa
shaddah ّ dubbele letter Soennah, Moehammad, Rabb
diftong َوْ aw Yawm, Tawhied
diftong َيْ ay ʿAlayhi, Bayt, Khayr
Regels

Het lidwoord al-

Het lidwoord schrijf je altijd met een kleine letter en een koppelteken: al-Fiqh, al-Qoer'aan. Alleen aan het begin van een zin of titel krijgt het een hoofdletter. Staat het lidwoord voor een zonneletter, dan neem je die letter over: as-Soennah in plaats van al-Soennah.

De veertien zonneletters: ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن

Fout Goed
al-Soennah as-Soennah
al-Rahmaan ar-Rahmaan
al-Dien ad-Dien
al-Tafsier at-Tafsier
al-Shaafiʿie ash-Shaafiʿie
al-Nawawie an-Nawawie
al-Zakaah az-Zakaah
al-Dhoehr adh-Dhoehr

In een samenstelling schrijf je de verbindingsklinker mee: Ahl us-Soennah, Zakaat ul-Fitr, Hifdh ul-Qoer'aan, Oesoel ul-Fiqh, ʿOeloem ul-Qoer'aan.

Regels

De taa' marboetah (ة)

Aan het einde van een los woord schrijf je de taa' marboetah als -ah. Staat het woord in een samenstelling, dan klinkt de t en schrijf je -at.

Situatie Schrijfwijze Voorbeeld
Los woord -ah Soerah, Zakaah, Sahaabah, Rahmah
In een samenstelling -at Soerat al-Baqarah, Zakaat ul-Fitr, Salaat al-Fadjr
Regels

Namen van personen

Voor namen gelden vaste hoofdletterregels, zodat dezelfde naam overal hetzelfde geschreven wordt.

Regel Voorbeeld
ibn en bint tussen twee namen: kleine letter ʿAbdoellaah ibn ʿOemar, Faatimah bint Moehammad
Ibn aan het begin van een naam: hoofdletter Ibn Taymiyyah, Ibn al-Qayyim, Ibn Maadjah
Aboe en Oemm: hoofdletter Aboe Hoerayrah, Aboe Daawoed, Oemm Salamah
Namen met ʿAbd aan Allah of een Naam ʿAbd al-ʿAziez, ʿAbdoerrahmaan
Herkomstnamen eindigen op -ie al-Boekhaarie, an-Nawawie, ash-Shaafiʿie, at-Tirmidhie
Regels

Uitzonderingen

Een paar woorden schrijven wij bewust anders dan de regels hierboven voorschrijven, omdat de vertrouwde schrijfwijze te sterk is om los te laten. Deze uitzonderingen zijn beperkt en staan hier volledig. Woorden die gewoon Nederlands zijn geworden staan hieronder, in een eigen tabel; dat zijn geen uitzonderingen op de regels.

Arabisch Volgens de regel Wij schrijven Waarom
الشيخ Shaykh Sheikh De diftong in dit woord wordt volgens de lettertabel ay, maar deze schrijfwijze is bij ons zo ingeburgerd dat wij hem aanhouden. Geldt ook in samenstellingen: Sheikh ul-Islaam, Sheikh Ibn ʿOethaymien.
الله Allaah Allah De lange aa zou volgens de klinkerregel Allaah opleveren, maar Allah is in het Nederlands de vaste schrijfwijze. Staat de naam in een volledig getranslitereerde Arabische zin, dan houden wij de regel wél aan: radiya Allaahoe ʿanhoe.
موسى Moesaa Moesa De alif maqsoerah wordt volgens de regel aa. Bij namen van profeten die in het Nederlands algemeen bekend zijn houden wij de vertrouwde vorm aan.
أبو إسماعيل Aboe Ismaaʿiel Aboe Ismail Eigennamen van levende personen volgen de schrijfwijze die de persoon zelf gebruikt, ook als die van de regels afwijkt. Namen van geleerden uit het verleden schrijven wij wél volgens de richtlijn.
Regels

Ingeburgerde woorden

Sommige Arabische woorden zijn gewone Nederlandse woorden geworden. Die schrijf je in lopende tekst gewoon Nederlands, met een kleine letter. Gebruik je het woord als vakterm, bijvoorbeeld in een lestitel, een bronvermelding of naast andere getranslitereerde termen, dan schrijf je de vorm uit de richtlijn. Dit zijn geen uitzonderingen: de vaktermvorm volgt de regels precies. Kies één vorm per document en wissel niet.

Arabisch In lopende tekst Als vakterm
الإسلام islam al-Islaam
مسلم moslim moeslim
إمام imam imaam
مسجد moskee masdjid
القرآن koran Qoer'aan
رمضان ramadan Ramadaan
Regels

Eerbetuigingen

Kies per document één vorm en wissel niet. OCINL gebruikt bij voorkeur de Nederlandse vorm in lopende tekst en de Arabische vorm in citaten en academische teksten.

Voor wie Nederlandse vorm Arabische vorm
Allah de Verhevene soebhaanahoe wa taʿaalaa
De Profeet (vrede zij met hem) sallallaahoe ʿalayhi wa sallam
Een metgezel (moge Allah tevreden met hem zijn) radiya Allaahoe ʿanhoe
Een geleerde (moge Allah hem genadig zijn) rahimahoellaah
Naslag

Woordenlijst

Veelgebruikte termen in de vaste schrijfwijze, gegroepeerd per thema. Zoek een term of blader door de lijsten.

Geloofsleer

Term Betekenis Arabisch
ʿAqiedah geloofsleer عقيدة
Tawhied de eenheid van Allah توحيد
Shirk het toekennen van deelgenoten aan Allah شرك
Iemaan geloof إيمان
Koefr ongeloof كفر
Nifaaq huichelarij نفاق
Ihsaan het goede en oprechte verrichten إحسان

Rechtsleer

Term Betekenis Arabisch
Fiqh rechtsleer فقه
Oesoel ul-Fiqh grondslagen van de rechtsleer أصول الفقه
Halaal toegestaan حلال
Haraam verboden حرام
Waadjib verplicht واجب
Soennah aanbevolen, en de leefwijze van de Profeet سنة
Makroeh afgeraden مكروه
Moebaah neutraal toegestaan مباح
Fatwaa religieus advies فتوى
Idjmaaʿ consensus إجماع
Qiyaas analogie قياس

Qoer'aan en hadieth

Term Betekenis Arabisch
Qoer'aan de Koran قرآن
Soerah hoofdstuk سورة
Aayah vers آية
Tafsier uitleg van de Qoer'aan تفسير
Tadjwied recitatieregels تجويد
Hifdh het uit het hoofd leren حفظ
Hadieth overlevering حديث
Sanad keten van overleveraars سند
Matn tekst van de overlevering متن
Sahieh authentiek صحيح
Daʿief zwak ضعيف

Aanbidding

Term Betekenis Arabisch
Salaah gebed صلاة
Woedoe' kleine wassing وضوء
Ghoesl grote wassing غسل
Tahaarah reinheid طهارة
Adhaan oproep tot het gebed أذان
Iqaamah tweede oproep tot het gebed إقامة
Fadjr ochtendgebed فجر
Dhoehr middaggebed ظهر
ʿAsr namiddaggebed عصر
Maghrib avondgebed مغرب
ʿIshaa' nachtgebed عشاء
Djoemoeʿah vrijdaggebed جمعة
Zakaah verplichte armenbelasting زكاة
Sadaqah vrijwillige gift صدقة
Siyaam het vasten صيام
Hadj bedevaart حج
ʿOemrah kleine bedevaart عمرة
Doeʿaa' smeekbede دعاء
Dhikr het gedenken van Allah ذكر

Onderwijs en taal

Term Betekenis Arabisch
ʿIlm kennis علم
Taalib al-ʿIlm student van kennis طالب العلم
Sheikh geleerde, leraar شيخ
Sierah levensbeschrijving van de Profeet سيرة
Nahw grammatica نحو
Sarf woordvorming صرف
Balaaghah welsprekendheid بلاغة
Masdjid moskee مسجد
Khoetbah preek خطبة
Da'wah uitnodiging tot de islam دعوة
Akhlaaq karakter en manieren أخلاق
Naslag

Veelgemaakte fouten

Schrijf niet Schrijf wel
Sunnah, sunna Soennah
Quran, Qur'an Qoer'aan
Hadith, hadits Hadieth
Fajr Fadjr
Jumu'ah Djoemoeʿah
Masjid Masdjid
Jihad Djihaad
Aqeedah, aqidah ʿAqiedah
Umrah ʿOemrah
Ilm ʿIlm
Tawheed Tawhied
Wudu Woedoe'
Dhuhr, zuhr Dhoehr
Salah, salat Salaah
Du'a Doeʿaa'
Usul al-Fiqh Oesoel ul-Fiqh
Hifz Hifdh
Sahaba Sahaabah
Tafsir Tafsier
Seerah, sirah Sierah
Adhan Adhaan
Bukhari al-Boekhaarie
Nawawi an-Nawawie
Taqwa Taqwaa
Praktijk

Zo lever je huiswerk in

  1. 1Gebruik de schrijfwijze uit deze richtlijn voor alle Arabische termen in je tekst.
  2. 2Schrijf een term de eerste keer voluit met de Nederlandse betekenis tussen haakjes, bijvoorbeeld: Oesoel ul-Fiqh (grondslagen van de rechtsleer). Daarna volstaat de term alleen.
  3. 3Wissel niet tussen schrijfwijzen binnen hetzelfde document.
  4. 4Neem citaten uit de Qoer'aan en de hadieth over in Arabisch schrift, met daaronder de vertaling en de bronvermelding.
  5. 5Twijfel je over een woord dat niet in de lijst staat? Pas de lettertabel toe en houd het leesbaar.
Aanvullingen

Mis je een term?

Staat een term niet in de lijst of heb je een aanvulling? Laat het ons weten, dan nemen we het op in een volgende versie van deze richtlijn.

Neem contact op

Versie 1.0